Giỏ hàng

NÊN PHẢN HỒI NHƯ THẾ NÀO VỚI CÁC TÁC PHẨM SÁNG TẠO CỦA CON? - ĐỪNG CHỈ NÓI "ĐẸP QUÁ"!

Là người làm cha mẹ, chúng ta đều biết rằng các sản phẩm thủ công, nghệ thuật là một phần rất quan trọng trong quãng thời gian ấu thơ và niên thiếu của các bé. Bố mẹ thường treo các bức tranh của bé lên tường, đưa người thân đến xem các buổi biểu diễn của bé, cất giữ những sản phẩm đầu đời này như một vật kỷ niệm cho tương lai.

Hiển nhiên là các tác phẩm này rất có ý nghĩa đối với cả các bạn nhỏ và phụ huynh. Nhưng điều còn quan trọng hơn nữa đó chính là cách chúng ta - những người làm cha mẹ - đón nhận các tác phẩm này như thế nào. Bố mẹ nên nói gì khi các bé khoe thành phẩm của mình?

Biên tập viên Patti Saraniero của trang ArtsEdge.org đã tổng hợp lại thông tin từ cuốn sách “Giáo dục Nghệ thuật và Phát triển con người” để đưa ra 7 gợi ý giúp bố mẹ tương tác với con tốt hơn, mời phụ huynh cùng tham khảo.

1. Suy nghĩ thận trọng

Các bạn nhỏ đã đặt rất nhiều công sức vào tác phẩm của mình. Những lời khen ngợi chung chung mà tất cả chúng ta thường hay dùng như - “thật tuyệt” - có thể “tố giác” việc bố mẹ không thực sự ngắm nhìn hoặc lắng nghe, và điều này có thể làm các bé thất vọng. Nhưng mặt khác, nếu bạn nhấn mạnh vào các lỗi của bức vẽ, trẻ cũng sẽ dễ thấy chản nản.

Một bạn nhỏ đang tập trung làm việc trong buổi học về Ai Cập cổ đại.

Ảnh: Tí Toáy

Thông thường, các “họa sỹ” nhí này đều nhận thức được rằng tác phẩm của mình có chỗ nào không ổn. Bời vậy, trong khi sáng tạo, nếu bé làm điều gì đó chưa thật tốt, bạn hãy khích lệ bé nói về những gì mà bé có khả năng và những gì mà bé muốn tiếp tục làm. Bạn cũng có thể đề nghị rằng bạn sẽ giúp đỡ bé. Nếu trẻ nói không cần thì bạn hãy tôn trọng điều đó, nhưng sẽ sẵn lòng hỗ trợ khi bé đã sẵn sàng.

2. Không can thiệp

Nhiều phụ huynh có năng khiếu đặc biệt hoặc có niềm yêu thích đối với với lĩnh vực nghệ thuật của trẻ em thường sẽ có xu hướng muốn “giúp đỡ”. Nhưng, khoan, đợi đã! Hãy để trẻ tự tìm ra cách làm riêng của mình và đợi cho đến khi bé rủ bạn cùng tham gia.

Vẽ bằng vân tay - buổi học của lớp Tí Toáy Sắp Đặt. Ảnh: Tí Toáy

Ví dụ rằng sân khấu kịch có một vị trí quan trọng trong cả quãng thời gian tuổi thơ và trưởng thành của bạn. Do đó, bạn mong muốn con mình cũng thích nó. Vậy hãy đưa bé đến rạp và nói chuyện với bé sau chuyến đi, cho bé biết rằng bạn sẵn sàng dẫn bé đi lần nữa. Nếu con muốn quay lại thì thật tuyệt. Nhưng nếu con từ chối, bạn hãy nói với bé rằng điều đó không sao cả.

3. Đừng chỉ nói “có” hoặc “không”

Hãy đưa ra những câu hỏi mở để khích lệ trẻ cùng thảo luận và chia sẻ về tác phẩm của mình. Và hãy lắng nghe một cách chăm chú những gì mà bé nói. Bạn có thể thử hỏi bé “Kể cho bố / mẹ nghe về tác phẩm này của con đi” thay vì chỉ nói “Đây là cái gì hả con?”.

Tác phẩm sáng tạo "Phơi quần áo trên giấy". Ảnh: Tí Toáy

Những câu hỏi như “Đâu là niềm cảm hứng của con cho bài hát / bức tranh này?” sẽ khích lệ các nghệ sỹ nhí thể hiện được những suy nghĩ của bản thân về nghệ thuật bởi nghệ thuật nói chung và mỹ thuật nói riêng trao cho trẻ em và thanh thiếu niên một cơ hội quý giá để soi chiếu lại chính mình.

4. Dạy để học

Bạn hãy nhờ chính các bé hướng dẫn mình về các chủ đề nghệ thuật và các kỹ năng mà bé đã được học để tạo nên tác phẩm. Việc chia sẻ lại kiến thức cho người khác luôn là một cách tuyệt vời để củng cố thông tin và trở nên thành thạo hơn những điều đã biết. Có bạn nhỏ nào lại không yêu việc được “khoe” với bố mẹ những gì mà bạn ấy đã làm phải không?

5. Khuyến khích cả quá trình 

Sản phẩm mà bạn nhìn thấy sau mỗi buổi học là thành quả của cả mấy tiếng làm việc chăm chỉ của con. Và quá trình sáng tạo này cũng đáng được trân trọng như chính tác phẩm vậy.

Khi vẽ một bức tranh, bé sẽ phải suy nghĩ, hồi tưởng lại kiến thức, phải sáng tạo, phải tỉ mỉ đôi tay… Tất cả các trải nghiệm đó đều rất hữu ích ở cả trong và ngoài lĩnh vực mỹ thuật. Âm nhạc, nhảy múa, diễn kịch đều mang đến những cơ hội quý giá để trẻ vừa được thực hành các loại hình nghệ thuật khác nhau lại vừa được rèn luyện tính kiên nhẫn, khả năng thương thuyết, cùng hợp tác.

Mỗi sản phẩm thủ công đều đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và đầu tư công sức. Ảnh: Tí Toáy

6. Ghi nhận sự nỗ lực

Hiển nhiên là không phải tác phẩm nghệ thuật nào cũng hoàn hảo, hay thậm chí ít nhất là trông có vẻ đẹp. Tuy nhiên, công sức và tâm huyết mà các bé đặt vào sản phẩm mới là điều quan trọng nhất.

Mỗi tác phẩm nghệ thuật lại yêu cầu những kỹ thuật khác nhau và không phải trẻ em nào cũng có năng khiếu đó. Tuy nhiên, với sự giáo dục và luyện tập, các bé sẽ có thể phát triển các kỹ năng nhất định về nghệ thuật.

Bởi vậy, bạn hãy cố gắng khích lệ bé thực hành thường xuyên và nhớ đến câu nói đùa cũ kỹ này, “Làm thế nào để bạn có thể đến được Carnegie Hall? (Sân khấu âm nhạc hàng đầu của New York): Luyện tập, luyện tập, luyện tập…” (Hay tục ngữ Việt Nam có câu "Có công mài sắt, có ngày nên kim") Lý do mà câu nói đùa này vẫn còn phổ biến đến tận bây giờ là bởi vì việc luyện tập thực sự có ý nghĩa.

7. Để các bé tỏa sáng

Hãy tìm những phương pháp, cách thức phù hợp để các con tự chia sẻ với bố mẹ về thành phẩm của mình (nhưng là nếu bé muốn nha bố mẹ ơi). Với những tác phẩm về hình ảnh, bạn có thể khuyến khích bé chụp lại nó để tạo ra một thư viện điện tử lưu giữ các thành tựu nho nhỏ bé đạt được. Các video và băng ghi âm ghi lại các buổi trình diễn của bé (đối với các tiết mục hát, múa, diễn kịch) cũng sẽ giúp các nghệ sỹ nhí lưu giữ lại các hoạt động mình đã được trải nghiệm - điều sẽ trở thành một món quà ý nghĩa và vô giá khi các bạn ấy trưởng thành.

Tác phẩm làm từ lá cây trong buổi học của lớp Tập Tành. Ảnh: Tí Toáy

Tác phẩm sắp đặt làm từ bút lông hỏng. Ảnh: Tí Toáy

Bố mẹ là những khán giả đầu tiên và "trung thành" nhất của các nghệ sỹ nhí. Dù con của bạn có khao khát và đam mê trở thành người làm trong lĩnh vực nghệ thuật hay không thì sự ủng hộ, hỗ trợ, động viên của bố mẹ vẫn sẽ luôn là nền tảng quan trọng cho những hoạt động sáng tạo và góc nhìn của bé đối với cái đẹp sau này.

Nghệ thuật là một phương thức quý giá giúp trẻ em khám phá được nhiều ý nghĩa khác nhau của cuộc sống. Và bạn chính là người có thể giúp hoạt động đó trở nên tuyệt vời hơn nhờ việc chia sẻ với con đúng cách.

Tác giả: Patti Saraniero, ArtsEdge.org

Dịch: Mỹ Hạnh - Tí Toáy

Nguồn: http://www.pbs.org/parents/education/music-arts/giving-feedback-seven-ways-to-respond-to-your-childs-creative-work/